Hemmerechts, Kristien; Frans van Duijn (bew.):
Verhalen van Kristien Hemmerechts. – Lezen voor iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren, 2009. – 83 p. – (Vlaamse Reuzen)
ISBN 978-90-8696-051-4
Brusselmans, Herman; Jérôme Jacquot (bew.):
Verhalen van Herman Brusselmans. – Lezen voor iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren, 2008. – 61 p. – (Vlaamse Reuzen)
ISBN 978-90-8696-042-2
Kristien Hemmerechts is na Herman Brusselmans de tweede ‘Vlaamse Reus’ die haar verhalen liet bewerken voor een makkelijk lezen-boek.
Het initiatief gaat uit van Lezen voor iedereen/Eenvoudig Communiceren, een uitgeverij die jongeren en volwassenen met een leesbeperking boeken van populaire, toegankelijke en literaire Vlaamse auteurs op een leestechnisch eenvoudig niveau aanbiedt.
Hemmerechts heeft geen problemen met de vereenvoudiging van haar verhalen, want een tekst bestaat maar bij gratie van lezers. Hoe meer lezers een tekst bereikt, hoe beter. Elke lezer verrijkt een tekst op zijn niveau, in zijn hoofd, in zijn leven.
Inhoudelijk schuwt Hemmerechts controversiële thema’s, zoals seks met mensen met een mentale handicap, niet en verwoordt ze deze zeer expliciet. Voor sommigen wringt hier een schoentje. Bepaalde onderwerpen uit de geselecteerde verhalen zijn voor beginnende Nederlands tweede taal (NT2)- lezers uit andere culturen niet bespreekbaar. Zowel de uitgever als Kristien Hemmerechts weerleggen deze kritiek. Jongeren en volwassenen met een (al dan niet tijdelijke) leesbeperking, ook inburgeraars, hebben recht op literatuur en volwaardige volwassen lectuur. De geselecteerde verhalen werden dus wel vereenvoudigd maar gelukkig niet gecensureerd zodat de eigenheid van de auteurs overeind blijft. Dit is de sterkte van de reeks. Het oorspronkelijk werk van Brusselmans en Hemmerechts zorgt trouwens bij vaardige lezers uit de eigen cultuur ook voor de nodige polemiek: door de één verguisd, door de ander aanbeden, voor nog anderen is het al helemaal geen literatuur.
De vijf verhalen van Hemmerechts worden bevolkt door eenzame, kwetsbare personages die ietwat geïsoleerd vastzitten in een niet zo vrolijk leven, communicatie is schaars. De auteur registreert sober ‘ongemakkelijk’ aanvoelende situaties. In dit opzicht is eenvoudig taalgebruik hier zelfs gepast.
De ‘autobiografisch getinte’ verhalen van Brusselmans, o.a. over zijn jeugd, staan bol van provocerende uitspraken en het verloop van de gebeurtenissen wordt voortgestuwd door een soort eigen leven leidende humor. Zijn geheel eigen stijl is in dit makkelijk lezen-boek onmiskenbaar intact gebleven en zal lezers amuseren of choqueren.
De vereenvoudigde verhalen van Hemmerechts en Brusselmans nauwgezet met het origineel vergelijken zou niet eerlijk zijn. Uiteraard heeft een leestechnische beperking ook een weerslag op inhoud en stijl. De kunst is het vereenvoudigde verhaal toch als een volwaardige leeservaring te serveren waarin je de eigen stijl van de auteur proeft. Dit is bij beide verhalenbundels gelukt. Wat de selectie betreft: goesting is koop. Je houdt er van of niet, je wil nog meer van hetzelfde of niet. In elk geval hebben met deze reeks ook weinig of minder leesvaardige lezers een keuze.
Wat de vorm betreft, voldoen de makkelijk lezen-boeken uit deze reeks aan volgende criteria: groot lettertype, ruime bladspiegel, korte hoofdstukjes, beperkt aantal pagina’s. Leestechnisch is het niveau eenvoudig (richtgraden 1.2 en 2 van NT2) met korte zinnen die telkens op een nieuwe regel beginnen. Moeilijkere woorden worden achteraan verklaard. Inhoudelijk worden de originele verhaallijn en de stijl zoveel mogelijk behouden.
De reeks ‘Vlaamse Reuzen’ is een welkome aanvulling op de bestaande leesboekjes voor het doelpubliek. Hopelijk slaagt de uitgever er in ze uit te breiden tot een zeer divers aanbod, even divers als het potentieel lezerspubliek dat minder vaardig leest om welke reden dan ook. (MC)