Hermans, Willem Frederik:
Nooit meer slapen.  – De Bezige Bij, 2007. – 319 p. 
ISBN 978-90-234-2502-1

Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans uit 1966 werd bekroond met de Vijverbergprijs en wordt vaak beschouwd als Hermans’ meesterwerk.

In Nooit meer slapen volgen we de student Alfred Issendorf die naar het hoge noorden van Noorwegen trekt om de theorie van professor Sibbelee te onderzoeken die stelt dat een aantal kraters in Finnmarken veroorzaakt zijn door meteorietinslagen. Alfred gaat in Finnmarken op zoek naar een meteorietgesteente zodat hij deze de Issendorfiet kan noemen om zo zijn vader te eren die gestorven is tijdens een expeditie als bioloog. Alfred wordt op reis vergezeld door de Noorse studenten Qvigstad en Mikkelsen die hij wantrouwt en zijn Noorse vriend Arne die optreedt als een soort vaderfiguur voor Alfred. Alfred is in tegenstelling tot zijn Noorse reisgezellen minder bekend met het ruwe landschap van Finnmarken en wordt onderweg naar de berg Vuorje geplaagd door het gewicht van zijn rugzak, bloeddorstige muggen, moeilijke ondergrond en slapeloze nachten. Alfred is er zich van bewust dat veel wetenschappelijk werk tevergeefs is en dat het de reden voor het bestaan van de wereld niet zal kunnen verklaren. Daarnaast komt Alfred ook tot het besef dat hij eigenlijk niet over de juiste eigenschappen en vaardigheden beschikt om een groot wetenschapper te worden.

Nooit meer slapen blijft een goede klassieker, het reisverhaal leest vlot en Willem Frederik Hermans geeft een levendige en authentieke beschrijving van de natuur in Finnmarken gebaseerd op wandelingen die hij zelf maakte door het noorden van Zweden en Noorwegen. Hermans is erin geslaagd zijn pessimistische wereldvisie dat de werkelijkheid chaotisch is en de mens daarin tevergeefs op zoek is naar zekerheid en zingeving, toch over te brengen in de vorm van een aangename leeservaring. Dit boek is op verschillende niveaus te lezen en is zo rijk aan symboliek, motieven en intertekstuele verwijzingen dat de mogelijke interpretaties ervan haast eindeloos lijken. Nooit meer slapen is meer dan veertig jaar na de eerste publicatie zeker nog steeds de moeite waard om te lezen of te herlezen. (TC)